Σωτήρης Σιαμανδούρας (πρώτη δημοσίευση στο fb)
«Θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε»
Είναι μια φράση από τα Απομνημονεύματα του Στρατηγού Μακρυγιάννη, την οποία ο Σεφέρης εκφέρει στη Στοκχόλμη για να μιλήσει για την ψυχή του ελληνικού λαού.
Τη διάβασα σήμερα πολύ πρωί, με φως λιγοστό. Τρεμόπαιζε στα μάτια μου, την κοίταζα να θαμπώνει.
Αλήθεια είναι ότι αυτό είναι το πιο πολύτιμο κομμάτι της ψυχής μας, αν υπάρχει ελληνική ψυχή. Από την εποχή του Ομήρου ακόμη. Όταν ο Αχιλλέας επιστρέφει το κορμί του νεκρού εχθρού στον χαροκαμένο πατέρα. Όταν ο Οδυσσέας τιμωρείται διότι διέπραξε ύβρη.
Είναι μάλιστα ό,τι έχουμε πιο οικουμενικό. Περισσότερο από τον ορθό λόγο και τη δημοκρατία. Γιατί δικαιοσύνη μπορεί να κάμει κανείς ακόμη και στα πουλιά και στα δέντρα, όχι μόνο στους Πέρσες και στους Τρώες. Πρώτα αναβλύζει πηχτή η δικαιοσύνη μέσα μας και μόνο ύστερα την ονομάζει ο λόγος «μέτρο» και την κάνει της ίδιας της φύσης κανόνα.
Η πατρίδα μας είναι λέξεις σαν κι αυτή: δικαιοσύνη. Μ' αυτή τη λέξη πήραμε την πατρίδα μας πίσω και τη μεγαλώσαμε. Χωρίς αυτή τη λέξη, χάνουμε ολότελα τον τόπο.
Γιατί δεν έχεις τόπο να σταθείς χωρίς αυτή.
Καμιά αδικία δεν θα μάς σώσει λοιπόν. Κι όσο βαθύτερη είναι, τόσο πιο βέβαια μάς πάει στον χαμό μας.
Πάνω απ' όλα όμως, είναι αδύνατον η δικαιοσύνη να ξεριζωθεί από μέσα μας.
Όσο και να ουρλιάζουν τα φερέφωνα για την αναγκαιότητα της συμμαχίας μας με τους γενοκτόνους, που δεν τεκμαίρεται άλλωστε σ' αυτό το παιχνίδι ελεφάντων, δεν γίνεται να πάρουν τη δικαιοσύνη από τον Έλληνα. Όσο και να αγοράζουν τη γη και το νερό, όσο και να δικάζουν και να καταδικάζουν, δεν γίνεται να υπάρξει Έλληνας χωρίς τη δικαιοσύνη. Από τον ίδιο τον ορισμό του ανθρώπου. Θα πρέπει πρώτα να ξεκάμουν και τον τελευταίο. Αλλά και πάλι, θα βγαίνουν κι άλλοι από τις πέτρες. Τέτοιοι.